"Dünyanın her yerinden insanların rahat ve huzur aramak için binbir umutla geldikleri, bir yuva olarak seçtikleri Konya şehrini hisar süsünden mahrum bırakmak hata olur. Her ne kadar haşmetimiz dünyanın etrafını saran bir sur olsa da zamanın dönmesi aynı kararda olmaz."
Sultan Alâeddin Keykubad, Konya
Anasayfa » ASYEP » Veri Tabanı

Veri Tabanı

Yapı Fişi Listesi

TEKGÖZ KÖPRÜSÜ



Yapı Fişi Yeri (Konumu) Adı
Kayseri-Ankara yolunda Kızılırmak üzerine yapılan eser, Kayseri’nin yaklaşık 30 km kuzeybatısındadır. Köprü açılan yeni yoldan sonra eksi güzargah üzerinde kalmıştır.
Şehir


Yapım Tarihi
599/1203
a) Kitabe / Kitabeler
Köprünün ana kemer açıklığı ile boşaltma kemeri arasında bulunan sel yaranın üst kısmında bulunan kitabe, mermer üzerine Arapça dört satır halinde yazılmıştır.
b) Vakfiye
Vakfiyesi bulunamamıştır.
Kurucusu Banisi ve Hayatı
Kitabeden öğrenildiğine göre eserin banisi Kayserili Hüseyin oğlu Zeynü’d-Dîn Hacı Alişîr’dir.
Sanatçısı / Sanatçıları
Bilinmiyor.
Onarımlar ve Bugünkü Durumu
Köprünün üzerinde herhangi bir onarım kitabesi olmasa da tempan yüzeylerindeki farklı duvar dokusu yapının geçirmiş olduğu onarımlara işaret etmektedir. Karayolları tarafından birkaç defa onarılan köprünün tabliyesi asfalt ile döşenmiş ve trafiğe açık olduğu dönemde korkuluklar, sürücülerin dikkatini çekmek için siyah ve beyaza boynamış fakat daha sonraki onarımda boyalar temizlenmiştir. Günümüzde de iyi durumda olan yapı güzargahın değişmesi ile araç trafiğinde kullanılmaz.
Mimari Tanım - Plan (kesit ve İç tasvir)
Nehir üzerinde doğru uzanan bir tabliyeye sahip yapının menbağ tarafında üçgen kesitli sel yaranları bulunmaktadır. Mansıp tarafında da dairesel kesitli topukları bulunur.
Mimari Tanım - Üç Boyutlu Mimari Özellikler (Cepheler ve dış tasvir)
Sivri kemerli ana kemer açıklığı ve yuvarlak kemerli boşaltma kemeri olan yapı hafif meğilli bir tabliyeye sahiptir. Tempan yüzeyinden korkuluklara geçiş ince bir kornişle belirtilmiştir. Yapının kitabesi haricinde tempan yüzeylerinde dikkat çeken başka bir unsur bulunmaz.
Mimari Tanım - Malzeme ve Teknik
Moloz taş örgüsü orijinalinde kesme taşla kaplı olan yapının geçirdiği onarımlar nedeniyle günümüzde duvar dokusu farklılık gösterir. Mermer malzeme sadece kitabede kullanılmıştır.
Mimari Tanım - Süsleme Özellikleri
Yapıda herhangi bir süsleme unsuruna rastlanmaz.
Tarihlendirme
Yapının kesin inşa tarihi, kitabesinden öğrenilmektedir.
Değerlendirme
Kızılırmak üzerinde tek ana kemerden ve küçük boyutlu boşaltma kemerinden ibaret köprünün taşıdığı kitabe sayesinde Anadolu Selçuklularına ait olduğu öğrenilmektedir. Köprünün mimari kurgusu Anadolu Selçuklu köprülerinin tipik bir örneğidir.
Seçme Kaynakça
ÇULPAN, Cevdet; TÜRK TAŞ KÖPRÜLERİ Ortaçağdan Osmanlı Devri Sonuna Kadar, TTK, Ankara, 2002. İŞMEN, İsmail; İnsanlar ve Köprüler, Türkiye İş Bankası, İstanbul, 1972.
Ekler (Kitabeler)
“Kahredici suştan, İslamlığın ve Müslamanların haşmeti, fetih babası, inananların emirinin yardımcısı, Kılıç Arslan oğlu Rüknü’d-Dünya ve’d-Din Süleyman’ın günlerinde, Tanrı’nın merhametine muhtaç olan, Kayserili Hüseyin oğlu Zeynü’d-Dîn Hacı Alişîr yaptırdı sene 599 (1203).”
Ekler (Vakfiyeler)

Ekler (Planlar, kesit, röleveler)

Ekler (Fotoğraflar)

Hazırlayan

Tarih

Haberler

Anadolu Selçuklu Uygarlığı ve ASYEP Çalışmaları Ko...

Anadolu Selçuklu Uygarlığı, eserleri ve ASYEP çalışmalarına ait bilgiler aktarıldı.

Osmanlı Beyliği Mimarisinde Anadolu Selçuklu Gelen...

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümünü 1996 yılında tamamlayan Doç. Dr Sema GÜNDÜZ KÜSKÜ’nün yazığı eser Osmanlı mimarisinde..

XVIII. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Ta...

22-25 Ekim 2014 tarihleri arasında Aydın’da, Adnan Menderes Üniversitesi Merkez Kampüsü’ndeki Atatürk Kongre Merkezi’nde, Sanat Tarihi Bölümü tarafından düzenlenecektir.

Cerrâh-Nâme...

15. yüzyılın başında yazılan/resmedilen minyatürlü bir eser olan Cerrah-name cerrahi yöntemlerden ve ağırlıklı olarak ilaç yapımı..

The Seljuks Of Anatolia; Court and Society In The ...

Ortadoğu Tarihi uzmanı olan A.C.S. Peacock ve Sara Nur Yıldız tarafından yazılan “Anadolu Selçukluları- Ortaçağ Anadolu’sunda Devlet ve Toplum” kitabı..

Büyük Selçuklu Devleti Tarihi: el-Kamil Fi't-T...

İbnü’l Esîr’in el-Kâmil’i Türk tarihi; özellikle de Selçuklular, Haçlı seferleri, Abbasiler ve Moğol istilası, Musul ve el-Cezire için akla gelen ilk eserlerden olup..


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!