"Konya kentinde olağanüstü yapılar, çeşitli kişilere ait çok sayıda tablo ve resim var. Bunlar, öyle ki, bir konuşmadıkları kalıyor."
Antalya Patriği Makari

Saruhanoğulları

Batı Anadolu’da merkezi Manisa olmak üzere kurulmuş bir Türk beyliğidir. Bu beyliğin kurucusu Saruhan’ın Harezmliler’in kumandanı iken Türkiye Selçukluları’nın hizmetine giren ve aynı adı taşıyan emîrin torunu olması kuvvetle muhtemeldir. Saruhan önce Germiyanoğulları’na bağlı bir uç beyi idi. 713/1313’te Manisa’yı fethetti, daha sonra sınırlarını genişletti. Ayrıca bir donanma meydana getirerek çevreye akınlara başladı. Saruhan’a bağlı kuvvetlerin baskısıyla Foça’da yaşayan Rumlar ve Latinler her yıl 15.000 gümüş dirhem vergi vermekteydiler. Saryhan Bey sahip olduğu donanma ile Ege Denizi’ndeki adalara ve Balkanlar’a seferler yaptı. Osmanlılara karşı Bizans ve Aydınoğulları ile birleşerek Gelibolu’ya hücum ettiler. Daha sonra Bizans’taki taht mücadelesine karıştılar. Bu sebeple Saruhan’ın oğlu Süleyman Bey, Aydınoğulları’ndan Umur Bey ile birleşerek Rumeli’ye geçmiş ve Küçükçekmece civarında ölmüştü (746/1345). Saruhan Bey’in yerine oğlu Fahreddin İlyas Bey geçti. Osmanlıların kuvvetlenmesi ve Rumeli’de fetihler yapması Saruhanoğulları’na gaza yollarını kapatmıştı. İshak Bey zamanında Saruhanlılar’ın Osmanlılar ile ilişkileri dostane idi. Kosova Savaşı’na yardımcı kuvvet de göndermişti. Yıldırım Bayezid tahta geçtiği zaman Karamanoğulları’nın Osmanlılar aleyhine meydana getirdiği ittifaka Saruhanoğulları da katılmıştı. Osmanlılar 792/1390 yılında Manisa’yı almışlar ve bu şehir ile Karasi’yi birleştirerek bey sancağı yapmışlardı. Ankara Savaşı’na (804/1402) Osmanlılar ile beraber katılan Saruhan askerleri, sonradan Timur’un yanında olan eski beyleri Orhan’ın tarafına geçtiler. Savaşı kazanan Timur, Saruhan Beyliği’ni Orhan’a verdi. Bu suretle tekrar canlanan Saruhanoğulları uzun süre yaşayamadı. Osmanlıların Fetret Devri’nde Çelebi Mehmet aleyhine bir ittifaka girdiler. Çelebi Mehmet onları mağlup ederek hızla Manisa üzerine yürüdü ve beyliğin sonuncu emîri Hızır Şah’ı yakalatarak öldürttü (913/1410). Böylece Saruhanoğulları toprakları Osmanlıların hâkimiyetine geçmiş oldu.

 

Saruhanoğulları hüküm sürdükleri topraklar üzerinde birçok imar faaliyetinde bulundular. Bu aile içinde en çok İshak Bey imar faaliyetleri ile göze çarpıyor. Nitekim Manisa Ulu Camii ve İlyas Bey Mescidi ona aittir. Yine Manisa’daki Revak Sultan Türbesi ve Nif’teki (Kemak Paşa) Emet Camii de Saruhanlı eserleridir. Saruhanoğulları’nın sahip oldukları donanmalar sayesinde ekonomik durumları gelişmiş ve batılı devletlerle, bilhassa Cenevizlilerle ticari münasebetlerde bulunmuşlardı.

Haberler


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!