"...sultanların sultanı, ümmetin koruyucusu, insanların koruyucusu, ülkenin hamisi, her tarafta emniyeti sağlayan, ihsanı yayan, yüce izzet sahibi, nesebi ulu, makamı temiz, fetihler sahibi, bahtiyar sultan Kılıç Arslan’ın torunu, din ve dünyanın yardımcısı Keyhüsrev’in oğlu Alâeddin Keykubad’dır."
el-Osmânî ez-Zencânî

Hamidoğulları

Türkiye Selçuklu devletinin son yıllarında Isparta, Eğridir ve havalisinde bulunan Türkmenlerin reisi Felekeddin Dündar Bey, XIV. yüzyılın başlarında Hamidoğulları Beyliği’ni kurmuştu. Dündar Bey kuruluştan sonra Gölhisar, Korkut ili ve Antalya’yı ele geçirerek ülkesinin sınırlarını güneye doğru genişletti. 714/1314’te Anadolu’ya gelen Emir Çoban’a itaat ederek İlhanlılar’ın hâkimiyetini tanıdı. Fakat İlhanlılar’ın Anadolu valisi Timurtaş, Dündar Bey’i öldürerek Hamidoğulları Beyliği’nin Eğridir şubesi topraklarına sahip oldu (724/1324). Ancak babası Emir Çoban’ın, İlhanlı sultanı Ebu Said ile arasının açılması ve öldürülmesi üzerine Timurtaş Mısır’a kaçtı (727/1327). Bu durumdan yararlanan Dündar Bey’in oğlu Hızır, beyliği yeniden kurdu. Eşrefoğulları ve Karamanoğulları ile mücadeleye girişti. Kemaleddin Hüseyin Bey (takr.767-793/1374-1391), Sultan I.Murat’ın isteği üzerine beyliğin bazı şehir ve kasabalarını, 80.000 altın karşılığında Osmanlılara sattı. Kemaleddin Hüseyin beyin ölümünden sonra, Hamidoğulları’nın Eğridir şubesinin toprakları Osmanlılar ve Karamanoğulları tarafından paylaşıldı.

 

Dündar Bey 721/1321’de Antalya’yı zaptederek kardeşi Yunus Bey’e bırakmış, bu suretle Hamidoğulları’nın Antalya şubesi (veya Tekeoğulları) kurulmuştu. Yunus Bey’in yerine daha sonra Mahmut Bey geçti. Timurtaş’ın Memluklar’a sığınması üzerine, Mahmut Bey de Kahire’ye kaçtı ve orada hapsedildi. Mübarizeddin Mehmet Bey zamanında ise, Kıbrıslılar ile birçok mücadele olmuştur. Nitekim o, Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey ve Alaiye beyleri ile birleşerek bu mücadeleyi sürdürmüştü. Fakat Kıbrıs kralı I.Pierre de Lusignan 762/1361 yılında Antalya’yı ele geçirdi. Mübarizeddin Mehmet Bey mücadeleden vazgeçmemiş ve 775/1373 yılında Antalya’yı geri almayı başarmıştır. Daha sonra Sultan Yıldırım Bayezid 792/1390’da Antalya’yı zaptederek Teke ili ile beraber oğlu İsa Çelebi’ye sancak olarak verdi. Hamidoğulları’ndan Osman Çelebi Ankara Savaşı’ndan sonra Timur’un hâkimiyetini tanıdı ve Antalya’yı geri almak için Karamanoğulları’ndan yardım istedi. Bunu haber alan Osmanlılar, Osman Çelebi’yi bir baskın sonucu öldürdüler. Bu suretle Hamidoğulları’nın Antalya şubesi de ortadan kalkmış ve arazileri de Osmanlıların eline geçmiştir (826/1423).

 

Bu beyliğin arazisi küçükse de, Antalya Limanı gibi önemli bir ticaret merkezi bu beyliğe dahildi. Bilhassa XIV. yüzyılın ilk yarısında göller bölgesinin halı, kilim, astarlık dokuma ve pamuklu gibi eşyaları buradan ihraç edilmekteydi. Hamidoğulları’ndan zamanımıza, Eğridir’deki Dündar Bey Medresesi (veya Taş Medrese), Antalya’daki Emir Sinaneddin Medresesi ve Yivli Minare Camii gibi eserler kalmıştır.

Haberler


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!