"...sultanların sultanı, ümmetin koruyucusu, insanların koruyucusu, ülkenin hamisi, her tarafta emniyeti sağlayan, ihsanı yayan, yüce izzet sahibi, nesebi ulu, makamı temiz, fetihler sahibi, bahtiyar sultan Kılıç Arslan’ın torunu, din ve dünyanın yardımcısı Keyhüsrev’in oğlu Alâeddin Keykubad’dır."
el-Osmânî ez-Zencânî

Eretnaoğulları

Bu beyliğin kurucusu Eretna, Uygur Türklerinden olup Moğolların Anadolu valisi Timurtaş’ın maiyetinde bulunuyordu. Timurtaş’ın yerine Büyük Şeyh Hasan Celâyirî, Anadolu valisi tayin edildi. Eretna ülkenin durumunu iyi bildiğinden yine iş başında kaldı. İlhanlı sultanı Ebu Said Bahadır’ın evlat bırakmadan ölümü üzerine meydana çıkan karışıklıklardan faydalanarak Moğol ülkesinde kendisine bir yer kapmak isteyen Büyük Şeyh Hasan İran’a gitmiş ve Eretna’yı Anadolu’da vekili olarak bırakmıştı (736/1335). Bu tarihten itibaren devletini kuran Eretna, Memluk sultanı Melik Nasır’a müracaatla onun himayesine girmiştir (738/1338). Daha sonra Eretna, Azerbaycan’da durumu kuvvetlenen Timurtaş’ın oğlu Küçük Şeyh Hasan’ın itaat teklifini kabul etmedi. Küçük Şeyh Hasan Anadolu’nun doğusunu alarak Eretna’nın üzerine yürüdü. İki ordu arasındaki savaşta Eretna galip gelmiş ve çok ganimet almıştır (744/1343). Eretna’nın bu savaştan sonra nüfuz ve şöhreti artmış, Alâeddin unvanı ile sultanlığını ilan etmiştir (745/1344). O, aşağı yukarı bütün Orta Anadolu’ya hâkim oldu. Devletinin başkenti önce Sivas, sonra Kayseri idi. Eretna’nın ölümünden sonra yerine emirlerin aldığı kararla küçük oğlu Gıyaseddin Mehmet hükümdar ilan edildi. Gerek Mehmet Bey, gerekse ondan sonra tahta geçenler Eretna kadar kudretli değillerdi. Nitekim hükümdarların bu zaafından istifade etmeye çalışan emirler ve komşu beylikler Eretnaoğullarını ortadan kaldırmaya çalıştılar. Bunlarda Kadı Burhaneddin Ahmet önce nâibliği ele geçirdi, sonra Mehmet Bey’i (782/1380-1) tahttan uzaklaştırarak Eretna Beyliği’ne son verdi.

 

Eretna Beyliği’nden söz gelişi; Sivas Güdük Minare, Kayseri Köşk Medrese, Kayseri Sırçalı Kümbet ve Ali Cafer Kümbeti, Niğde Sungur Ağa Camii ve Kümbeti gibi eserler zamanımıza kadar gelmiştir.

Haberler


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!