"Alâeddin Keykubad'ın hayrat eserleri zamanın sayfaları üzerinde ve ülkenin her tarafında güneş ışığı kadar parlaktı."
Kerîmüddin Aksarâyî
Anasayfa » Selçuklular » Anadolu Türk Devletleri » Dulkadiroğulları

Dulkadiroğulları

Dulkadirliler Oğuzlar’ın Bozok kolundandır. Onların ilk reisi Zeyneddin Karaca Bey, Eretna Bey’in eliden Elbistan’ı zaptetmiş ve Memluk sultanı Melik el Nazır Muhammed’den naimlik menşuru alarak Dulkadirli Beyliği’ni kurmuştu. Karaca Bey zaman zaman Memluk sultanlarına itaat, bazen de onlardan ayrılarak Halep şehrini tehdit ediyordu. Ayrıca Sis Ermenileri ile başarılı mücadelelerde bulunmuştu. Halep taraflarında da birçok yer zapteden Karaca Bey bu başarılarına güvenerek Melik üz-Zahir unvanı ile hükümdarlığını ilan etti (749/1348). Ancak Memluk Devleti’ne isyan eden Halep valisi Baybuğa’yı sultana teslim etmemesi onun ortadan kaldırılmasına yol açtı. Karaca Bey’den sonra oğlu Halil Bey Memluklular tarafından Elbistan valiliğine tayin edildi. Halil Bey derhal sınırlarını genişletmeye başladı; Maraş, Malatya, Harput, Behisni ve Amik taraflarını ele geçirdi. Bundan sonra Dulkadirli Beyliği daima Memluklular Devleti’yle mücadele etti. Çok geçmeden Osmanlıların, bu beyliğin işlerine müdahale etmeye başladığını görüyoruz. Nitekim Sultan Yıldırım Bayezid 801/1399’da Elbistan’ı zaptederek Dulkadirli Beyliği’ni Mehmet Bey’e verdi. Mehmet Bey ise Memluk Devleti ile dost geçindi; hatta Timur’un Sivas muhasarası sırasında, (802/1400) Elbistan Türkmenleri Timur’un ordusunu baskınlarla rahatsız ettiler. Timur’un Elbistan, Malatya, Behisni’yi alıp tahrip etmesi üzerine Mehmet Bey ona itaate mecbur oldu. Mehmet Bey, Çelebi Sultan Mehmet ile iyi ilişkiler kurdu. Buna mukabil, Ramazanoğulları ve Karamanoğulları’na karşı daimi surette savaştı. Memluklular bu hizmetine karşılık ona Kayseri şehrini verdiler. (822/1419) Mehmet Bey’den sonra yerine oğlu Süleyman Bey geçmişti. Süleyman Bey Osmanlılar ve Memluklular’a kız vererek akrabalık tesis etti ve bu devletlerle olan dostluğunu sürdürerek Dulkadirli Beyliği’nin varlığını korudu. Daha sonra beyliğe zaman zaman Osmanlı ve Memluklu devletlerinin müdahale ederek kendi adaylarını Dulkadirli Beyi tayin ettiklerini görüyoruz. Alâ ed- Devle Bozkurt ( 884-921/1479-1515) Osmanlıların desteğini sağlayarak beyliğin başına geçmişti ancak bir süre sonra Osmanlılara karşı cephe aldı Hadım Sinan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu onu mağlup ederek ele geçirdi ve dört oğluyla beraber öldürüldü. Yerine Ali Bey tayin edildi. Ali Bey, Sultan I. Selim’in Mısır seferinde ve daha sonra Şam valisi Canberdi Gazâlî İsyanı’nda Osmanlılara önemli hizmetlerde bulundu; fakat kıskanç Ferhat Paşa’nın onu sultana fitnelemesi üzerine öldürüldü. Bundan sonra Dulkadirli toprakları Osmanlılar’ın bir beylerbeyliği oldu (928/1521).

 

Dulkadiroğulları, başlıca merkezleri Maraş ve Elbistan olmak üzere birçok şehirde imar faaliyetlerinde bulunmuşlardı. Bugün halen onlarda kalmış olan Elbistan Ulu Camii, Maraş Ulu Camii, Maraş Hatuniye Camii, Darende Ulu Camii, Gaziantep Ala ed-Devle Camii, Maraş İklime Hatun Camii, Kayseri Hatuniye Medresesi, Maraş Taş Medrese Kümbeti ve Hacı Bektaş Balım Sultan Kümbeti gibi eserler vardır.

 

DULKADİROĞULLARINDAN GÜNÜMÜZE GEÇMİŞ OLAN ESERLER


1. Camiler ve Mescitler

 

Adıyaman Ulu Camii

Bahçe Ağca Bey Camii

Çandır Şahruh Bey Mescidi

Darende Ulu Camii

Darende Dânâ Bey Mescidi

Elbistan Ulu Camii

Gaziantep Alaûddevle (Ali dola) Camii

Gemerek Şahruh Bey Mescidi

Kadir Ala Camii

Kahramanmaraş Hatuniye Camii

Kahramanmaraş Haznedarlı Camii

Kahramanmaraş Ulu Camii

Kahramanmaraş İklime Hatun (Üdürgücü) Mescidi

 

2. Medreseler

 

Kahramanmaraş Taş Medrese

Kayseri Hatuniye Medresesi

 

3. Türbeler

 

Çandır Şah Sultan Hatun Türbesi

Hacı Bektaş Balım Sultan Türbesi

Kahramanmaraş Taş Medrese Yanındaki Türbe

Kahramanmaraş Hatuniye Camii Altındaki Türbe

Kahramanmaraş Üdürgücü Mescidi Yanındaki Türbe

PazarörenKoçcağız’da Süleyman Bey Türbesi

 

4. Köprü, Zaviye, Hanikah, Kaplıca, Kale Türünde Yapılar

 

Kızılırmak Üzerinde Şahruh Bey Köprüsü

Afşin Ashab-ı Kehf Külliyesinde Ek Yapı

Kırşehir Ahi Evran Zaviyesi ve Türbesi

Hasankale (Pasinler) Ilıcaları

Harput Kalesi

Kahramanmaraş Kalesi

Kayseri Kalesi

 

Kahramanmaraş’ta Dulkadırlılar devrinde yaptırıldığı bilinen, fakat günümüze ulaşmamış olan zaviyeler de şunlardır;

 

• Karadede Zaviyesi

• Bum dede Zaviyesi (Camlu Bey)

• Çomak Baba Zaviyesi

• İsa Baba Zaviyesi

• Omuz Güçlü Zaviyesi

• Said el-Aziz Zaviyesi

• Seyyid Mazlum Zaviyesi

• Ulu Camii Zaviyesi

• Ümmet Dede Zaviyesi

• Osman Dede Zaviyesi

 

 

Diğer Yerlerdeki Dulkadırlı Eserleri;

 

• Gaziantep’te Alaûddevle Camii’nden başka Nasreddin Mehmed zamanında (1392-1443) yaptırılmış bir medrese ile bir camii

• Pınarbaşı’nda Şahsuvar Bey tarafından yaptırılmış bir camii ile Dönabdal Zaviyesi

• Pazarcık’ta Mihriban Zaviyesi

• Afşin’de Dede Baba Zaviyesi

• Afşin yakınlarında Ashab-ı Kehf’te bir medrese, bir zaviye, bir mescid

• Gemerek’te bir zaviye,

• Ahi Viran Köyü’nde bir zaviye,

• Akaralya Köyü’nde bir zaviye ve bir mescid

• Baskır Köyü’nde bir zaviye

• Çandır’da bir zaviye

• Çokviren Köyü’nde bir zaviye

• Derikliviran Köyü’nde bir zaviye

• Dileklihöyüğü Köyü’nde bir zaviye

• Diraz Köyü’nde bir camii ve bir zaviye

• Dzencik (Dönercik)te bir zaviye

• Ebruk Köyü’nde bir zaviye

• Firak Köyünde bir zaviye

• Göynük Köyü’nde bir zaviye

• Güllüviran Köyü’nde bir zaviye

• Gümüşgün Köyü’nde bir zaviye

• Hamamcicili Köyü’nde Murad Bey(?) Zaviyesi

• Hazran Köyü’nde bir zaviye bir mescid

• Kelamin Köyü’nde bir zaviye ve bir mescid (Alâuddevle tarafından)

• Kesikviran Köyü’nde bir medrese

• Melcuk Köyü’nde bir medrese

• Melikgazi Köyü’nde bir zaviye ve bir mescid

• Muradiz Köyü’nde bir camii

• Karahait Köyü’nde bir zaviye

• Karaözü Köyü’nde Şahruk tarafından bir zaviye

• Kızancık Köyü’nde SeyyidSalahaddin Zaviyesi

• Kızıl Yün Köyü’nde bir zaviye

• Kulanda Köyü’nde Hacı Dede Zaviyesi

• Kuzan Köyü’nde bir camii, bir zaviye

• Safan Köyü’nde bir zaviye

• Saldırık Köyü’nde bir zaviye

• Sekeş viran Köyü’nde bir zaviye

• Serhor Köyü’nde bir zaviye

 

Haberler

Selçuklular Sergisi açıldı...

İHTİŞAMLI BİR İMPARATORLUK, GÖRKEMLİ BİR MİRAS

ASYEP 360 kapsamında ilk çekimler tamamlandı!...

Altı Anadolu Selçuklu yapısının 360 derecelik iç ve dış mekan görüntüleri ASYEP sayfasında erişime açıldı

Anadolu Selçuklu Uygarlığı ve ASYEP Çalışmaları Ko...

Anadolu Selçuklu Uygarlığı, eserleri ve ASYEP çalışmalarına ait bilgiler aktarıldı.

Osmanlı Beyliği Mimarisinde Anadolu Selçuklu Gelen...

Hacettepe Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümünü 1996 yılında tamamlayan Doç. Dr Sema GÜNDÜZ KÜSKÜ’nün yazığı eser Osmanlı mimarisinde..

XVIII. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Ta...

22-25 Ekim 2014 tarihleri arasında Aydın’da, Adnan Menderes Üniversitesi Merkez Kampüsü’ndeki Atatürk Kongre Merkezi’nde, Sanat Tarihi Bölümü tarafından düzenlenecektir.

Cerrâh-Nâme...

15. yüzyılın başında yazılan/resmedilen minyatürlü bir eser olan Cerrah-name cerrahi yöntemlerden ve ağırlıklı olarak ilaç yapımı..


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!