"Alâeddin Keykubad'ın hayrat eserleri zamanın sayfaları üzerinde ve ülkenin her tarafında güneş ışığı kadar parlaktı."
Kerîmüddin Aksarâyî

Sa'îdeddîn-i Fergânî

(Öl. 695/1295)

 

Ebu Osman Saîdüddîn Muhammed b. Ahmed el-Kâsânîel-Ferganî, Ekberiyye mektebine mensup sûfi müllifin hayatı ve ailesi hakkında fazla bilgi mevcut değildir. Mâverâünnehir'in Fergana vadisinde Kâsân şehrinde doğan Ferganî hakkında, Zehebi'nin öldüğünde yetmiş yaşındaydı kaydı dikkate alındığında onun 620/1223 yılı civarında doğdu söylenebilir. Ferganî genç yaşında Şehâbeddin es-Sühreverdi'nin halifesi Necîbüddin Ali b. Büzgaş eş-Şîrâzî'ye bağlandı. Bu sırada seyrü sülûkünü tamamlayarak Tâhûn adlı bir hankahın şeyhi oldu.

 

Sadreddin Konevî'nin hizmetine ise memleketinden ayrılıp Şam tarafına gittiği sırada girdi. Bundan sonra da Konevî'nin Mısır ve Anadolu seyahatlerinde ona refakat etti. Sadreddin Konevî'nin en çok tanınan öğrencilerinden biri olan Ferganî, onun zâhirî, bâtınî edep ve faziletlerinden, şeriat, tarikat ve hakikat ilimlerindeki bilgisinden en iyi şekilde faydalandığını ifade eder. Anadolu'da bulunduğu sırada Selçuklu sarayına yakınlığı bilinen Ferganî vezir Muînüddin Süleyman Pervane ile iyi bir dosttu. 699/1300 yılında vefat eden Ferganî'nin nerede öldüğü bilinmemekte, fakat kabrinin Şam'da olduğu rivayet edilmektedir.

 

Eserleri

 

Ferganî'nin bilinen üç eseri bulunmaktadır. İlk eseri; Meşâriku'd-derârî'z-züher fî keşfî haka'ikı nazmi'd-dürer, İbnü'l Fârız'ın Nazmü'd dürer , Nazmü's-sülûk ve Tâ'iyyetü'l Kübrâ adıyla tanınan kasidesine Farsça şerh olarak yazılıp Vezir Muînüddin Süleyman Pervane'ye sunmuştur. İkinci eseri; Müntehe'l medârik ve müntehâ lübbi külli kamilin ve ‘arifin ve sâlik, Ferganî ilk eserine üçte bir oranında ilave yaparak Arapça bu kitabı yazmıştır. Müellifin üçüncü eseri Münâhicü'l-‘ibâd ile'l me'âd, Farsça yazılan kitap üç bölüme ayrılmıştır. Bir tarikata bağlanan kişinin uygun olarak yapması gereken işlerle ilgili bir kitaptır. Camî, bu eser için “Her tâlip ve müride muhakkak lazımdır” diyerek eserin olgunluğunu dile getirmiştir.

Haberler


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!