"Selçuklular dönemi dinsel inanışları zamanın ve halkların alacalı karmaşasını dile getirmektedir. Selçuklular, insanlara, önyargısız, dinsel kör inançların üzerinde bakmayı çok önceden öğrenmişlerdir."
Vladimir Aleksandrovich Gordlevski

Muhammed Gazi el-Malatyavî

(Öl. 608\1212)

 

İsminin sonundaki “Malatyavî” nisbesinden anlaşılacağı gibi Malatyalı olan müellifin Ravzatü'l-‘ukul adlı eserinde verdiği bilgilerden, hayatının büyük bir bölümünü Malatya'da geçirdiği anlaşılmaktadır. Malatyavî'nin hayatı hakkında tüm bilinenler yukarıda zikredilen eserinde verdiği bilgilere dayanmaktadır. Kendisi hakkında verdiği malumatta çok iyi bir öğrenim gördüğünü, eğitimini bitirdikten sonra münşî olarak göreve başladığını ve kısa zamanda başarı göstererek vezirliğe kadar yükseldiğini bildirmektedir. Ayrıca Malatyavî'nin edebi eserlerinden, onun çok iyi Farsça ve Arapça bildiği anlaşılmaktadır.

 

Vezirlik yaptığı dönemde kendisini çekemeyenlerin baskısı yüzünden görevinden ayrıldığını bildiren Malatyavî, baskıların artmasıyla Harran'a gitmiştir. II. Süleymanşah'ın Malatya'yı almasından sonra memleketine geri dönen Malatyavî, II. Süleymanşah'ın isteği üzerine Ravzatü'l-‘ukul adlı eseri yazmaya başlamış ve eseri bitirdiğinde II. Süleymanşah'a takdim etmiştir. Daha sonra I. İzzeddin Keykavus'un hizmetine giren müellif, Berîdü's-sa'âde adlı eserini de bu sultana takdim etmiştir. Eserin önsözünde Muhammed Gazi, I. İzzeddin Keykavus'un hocası olduğunu da bildirir. Muhtemelen Muhammed b. Gazi XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde vefat etmiştir.

 

Eserleri

 

Muhammed b. Gazi'nin en önemli eserlerinden biri Merzübânnâme 'nin Farsça yeniden kaleme alınmış şekli olan Ravzatü'l-‘ukul 'dur. Siyasetname türü içinde önemli bir yere sahip olan eser, 1201'de tamamlanarak II. Süleymanşah'a sunulmuştur. Nasihatnâme türünde olan bir diğer eseri Berîdü's-sa'âde de I. İzzeddin Keykâvus'un isteği üzerine kaleme alınmıştır. Farsça yazılan eserde Hz. Peygamber'in ve Hulefâ'yi Râşidîn'in sözlerinden ve Arap atasözlerinden meydana gelir. Müellifin günümüze ulaşıp ulaşmadığı bilinmeyen, Ravzatü'l-‘ukul önsözünde belirtilen bir diğer eseri Mürşidü'l-küttâb 'dır.

Haberler


Tüm Haberler


Bizden Haberdar Olun!